Phân tích bức tranh tứ bình trong bài thơ Việt Bắc

Phân tích bức tranh tứ bình trong bài thơ Việt Bắc

Bài làm

Chiến tranh bùng nổ, tiếng gọi của lòng yêu nước thôi thúc bao thanh niên lên đường bảo vệ Tổ quốc. Cùng với dòng người ấy, Tố Hữu cũng góp mặt trong cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Dùng ngòi bút cỗ vũ cách mạng, tuyên truyền lí tưởng yêu nước, Tố Hữu đã viết lên bài thơ “Việt Bắc”. Bài thơ đã ca ngợi cuộc kháng chiến hào hùng, ca ngợi tình cảm quân dân và thể hiện niềm tự hào về quê hương đất nước. Những điều đó hội tụ trong đoạn thơ ngắn miêu tả bức tranh tứ bài trong bài thơ “Việt Bắc”:

“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hòa bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung”

Đoạn thơ trên bao gồm hai nội dung miêu tả, một là thiên nhiên và một là con người. Dù là cảnh hay người thì đều được khắc họa bằng những nét vẽ rất trong sáng, thơ mộng và thân thương.

Trước hết, trong cảm nhận của Tố Hữu, thiên nhiên Việt Bắc đẹp như một bộ tứ bình. Khác với thông thường, tứ bình về tứ mùa là “xuân, hạ, thu, đông” thì tứ bình nơi Việt Bắc được bắt đầu từ mùa đông:

“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi”

Mùa đông Việt Bắc rất đặc trưng ở vẻ xanh trầm mặc. Sưởi ấm cho không gian, một bông hoa chuối đỏ như sưởi ấm không gian ngút ngàn lạnh lẽo. Hơn nữa, lại còn là “đỏ tươi”, màu đỏ đầy sức sống. Nhờ vậy, bức tranh thiên nhiên thật tươi sáng và gần gũi.

 Mùa xuân Việt Bắc như ngập tràn trong sắc trắng hoa mơ, mang vẻ đẹp tinh khiết lạ thường:

“Ngày xuân mơ nở trắng rừng”

Cách nói “trắng rừng” thật độc đáo. Đẩy tính từ bổ trợ “trắng” lên trước “rừng” như thể nhấn mạnh vào màu sắc. Rừng không còn “xanh” nữa mà như hoàn toàn ngập trong sắc “trắng” tinh khôi.

Phân tích bức tranh tứ bình trong bài thơ Việt Bắc

Đến mùa hè, thiên nhiên lại tắm trong sắc vàng của hoa phách và tiếng ve rộn rã:

“Ve kêu rừng phách đổ vàng”

Loading...

Cách miêu tả rất sinh động! Tác giả diễn tả một bức tranh đang có sự chuyển động thú vị: khi tiếng ve đầu tiên cất lên thì cả rừng phách nhất loạt bung nở hoa vàng, sự nở rộ nhanh tới mức như ai đó đang đổ chất vàng lóng lánh xuống rừng già.

Mùa thu, Việt Bắc thật thơ mộng:
“Rừng thu trăng rọi hòa bình”

Ánh trăng sáng rõ, hiền hòa và tươi mát phủ kín khắp không gian. Ánh trăng tròn đầy gợi ngày tết Trung thu đoàn viên, yên ấm bên gia đình. Ánh trăng sáng quá, đẹp quá! Vậy nên rõ là đất nước đang loạn lạc nhưng sao vẫn thấy thật yên bình. Thiên nhiên Việt Bắc thật gần gũi và thơ mộng.

Cùng với nỗi nhớ về 4 mùa thiên nhiên Việt Bắc chính là con người. Bộ tranh tứ bình không thể thiếu đi hình ảnh con người Việt Bắc chung thủy, nghĩa tình. Con người Việt Bắc hiện lên trong tư thế làm chủ núi rừng:

“Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng”

Hình ảnh con người đứng trên đỉnh cao, nắng chiếu vào con dao gài bên thắt lưng phản chiếu lóe sáng một đường dài trên rừng già thật kỳ vĩ. Con người Việt Bắc tựa chủ nhân của cánh rừng đại ngàn.

Thế rồi, con người Việt Bắc thật dịu dàng, đáng yêu:
“Nhớ cô em gái hái măng một mình”

Tác giả gọi “cô em gái” sao mà thân thương quá. Tuy cô gái “một mình” nhưng lại đang trong trạng thái hái măng – lao động do vậy chẳng hề một mình chút nào. Cô gái hái măng phục vụ cuộc sống, phục vụ cán bộ chiến sĩ. Do đó, ta dường như cảm nhận được tinh thần mạnh mẽ, hăng say lao động trong một người em gái nhỏ nhắn.

Trong lao động kháng chiến phục vụ cách mạng, con người Việt Bắc thật cần mẫn:

“Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang”

Từ “chuốt” là nhãn tự của câu thơ. Nó gợi hình ảnh những mế, những chị em gái với bàn tay khéo lẽo, cần mẫn, tỉ mỉ đang làm ra những chiếc nón nghĩa tình.

Cuối cùng, hình ảnh con người Việt Bắc đẹp nhất được hội tụ trong tiếng hát nghĩa tình:

“Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung”

Những con người Việt Bắc chất phác, đôn hậu, lạc quan và đầy nghĩa tình với cán bộ và với cách mạng. Tiếng hát nghĩa tình vang lên giữa cánh rừng đại ngàn không rõ từ “ai” nhưng hẳn rằng nó đến từ những trái tim đầy yêu thương.

Đoạn thơ tứ bình trong “Việt Bắc” thật đặc sắc. Cứ một câu sáu chữ về cảnh, lại đan cài một câu 8 chữ về người. Nhờ đó, không chỉ cảnh đẹp, người đẹp mà cảnh và người còn hòa hợp với nhau tuyệt đối. Cách dùng từ, gieo vần, ngắt nhịp rất linh hoạt cũng góp phần tạo nên thành công cho đoạn thơ. Những vần thơ của Tố Hữu khiến tôi thêm yêu con người và đất nước Việt Nam hơn.

You may also like...

DMCA.com Protection Status